Tác phẩm “Vâng phục đời sống thánh hiến” của cha Felix Podimattam, OFM Cap – một nhà thần học luân lý nổi tiếng người Ấn Độ thuộc Dòng Anh Em Hèn Mọn Capuchino – là một cuốn sách sâu sắc và cần thiết cho những ai đang sống hoặc đồng hành với đời sống thánh hiến. Bản dịch tiếng Việt do cha Nguyễn Ngọc Kính, OFM thực hiện, giúp cuốn sách tiếp cận dễ dàng hơn với độc giả Việt Nam, đặc biệt là các tu sĩ, chủng sinh và những người quan tâm đến linh đạo tu trì.
Trong tác phẩm, cha Podimattam tiếp cận đức Vâng phục không phải như một nghĩa vụ máy móc hay hình thức quyền lực lỗi thời, mà như một ân ban giải phóng, một con đường dẫn đến tự do thực sự và hạnh phúc trong đời thánh hiến. Trong bối cảnh thế giới hiện đại thường nhấn mạnh quyền cá nhân và chống lại mọi hình thức “phục tùng”, cha Podimattam khéo léo làm rõ rằng vâng phục Kitô giáo, đặc biệt trong đời tu, là noi gương Chúa Giêsu – Đấng đã “vâng lời cho đến chết, chết trên thập giá”. Cha phân biệt rõ ràng giữa quyền bính Phúc Âm (dựa trên tình yêu, phục vụ và ý Chúa) với quyền lực thế gian (dựa trên thống trị và lạm dụng).
Cuốn sách được cấu trúc logic, chia thành hai phần chính:
Phần một tập trung vào “vâng phục” từ phía bề trên – tức là vai trò của quyền bính và mối quan hệ giữa bề trên và Thiên Chúa, cộng đoàn. Tác giả bắt đầu bằng suy niệm về bản chất quyền bính Kitô giáo theo Tin Mừng, nơi quyền bính không phải là quyền lực áp đặt, mà là phục vụ và dẫn đưa cộng đoàn đến sự thật và thánh thiện. Bề trên trong đời sống thánh hiến, vì thế, phải là người biết lắng nghe Thiên Chúa, biết phục vụ đoàn chiên bằng tinh thần khiêm tốn và cầu nguyện, chứ không phải bằng sự thống trị.
Phần hai của sách đi sâu vào khía cạnh của thuộc cấp – tức là người sống lời khấn Vâng phục. Tác giả chỉ ra rằng đức vâng phục không đơn thuần là tuân lời bề trên, mà là một “đức tin được mặc khải trong chính mối tương quan với Thiên Chúa”. Điều này nghĩa là người thánh hiến sống vâng phục không chỉ vì kỷ luật tổ chức, mà để đáp lại lời mời gọi của Thiên Chúa trong tương quan cá nhân với Người.
Một điều khiến cuốn sách có giá trị lớn là cách tác giả đặt vâng phục vào bối cảnh Tin Mừng: vâng phục không chỉ là mệnh lệnh, mà là hình thức sống biểu lộ mối tương quan với Thiên Chúa, như Đức Giêsu đã sống trong mầu nhiệm Nhập thể và Khổ nạn. Đức Kitô là mẫu gương vâng phục hoàn hảo, không phải bằng cách mất đi tự do, mà bằng cách trao ban tự do ấy trong yêu thương và phục vụ – một chân lý mà người sống đời thánh hiến phải hiểu và thực hành hằng ngày.
Thêm vào đó, tác giả cũng không bỏ qua những thách đố hiện đại: trong bối cảnh xã hội đề cao cá nhân, quyền tự quyết, và sự phân quyền, vâng phục Kitô giáo có thể dễ bị hiểu sai hoặc gây ra xung đột. Podimattam nhắc nhở rằng vâng phục không phải là sự chịu đựng mù quáng, mà là một kết hợp hài hòa giữa tự do cá nhân và ý hướng cộng đoàn, nơi mỗi người – cả bề trên và thuộc cấp – đều tìm kiếm sự thật và ý muốn của Thiên Chúa thông qua cầu nguyện, phân định và phục vụ chung.
Với lối viết rõ ràng, logic và giàu chiều sâu thần học, Vâng phục đời sống thánh hiến không chỉ dành cho tu sĩ, linh mục hay người sống đời thánh hiến, mà còn là tài liệu quý giá cho bất cứ ai muốn hiểu sâu hơn về chân dung vâng phục theo Tin Mừng, vốn là một phần cốt yếu của đời sống Kitô hữu chân chính. Sách giúp ta nhìn thấy vâng phục không phải là sự hy sinh dễ dàng, mà là một con đường dẫn đến tự do nội tâm, hiệp nhất cộng đoàn và sự gần gũi với Thiên Chúa hằng sống.
M.Mad, OSP.
