Trong thời đại mà phẩm giá con người dễ dàng bị tổn thương bởi bạo lực, nghèo đói, phân biệt đối xử, chủ nghĩa tiêu thụ và những phát minh khoa học chưa được định hướng bởi luân lý, Tuyên ngôn Dignitas infinita của Bộ Giáo lý Đức Tin xuất hiện như một tiếng chuông tỉnh thức. Đây không chỉ là một văn kiện thần học – xã hội, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ về giá trị vô biên của mỗi con người, giá trị được đặt nền tảng trên tình yêu và sáng tạo của Thiên Chúa.
Tựa đề Dignitas infinita – “phẩm giá vô biên” – không phải chỉ là một khẳng định trừu tượng. Đó là một tuyên bố cốt lõi của Kitô giáo: con người không bao giờ có thể bị xem như công cụ, đối tượng, hay sản phẩm phục vụ lợi ích của bất kỳ cơ chế, nền kinh tế hay hệ tư tưởng nào. Mỗi người, dù yếu đuối, bệnh tật, bị bỏ rơi hay bị xem thường, đều mang trong mình “ánh sáng bất khả xóa” của Đấng Tạo Hóa.
Văn kiện được trình bày với giọng văn thấm đượm tình người, nhưng cũng đầy minh triết. Bộ Giáo lý Đức Tin đi từ nền tảng thần học – con người được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa – đến những hệ quả thực tiễn trong đời sống xã hội ngày nay. Điều đáng quý là tài liệu không né tránh những vấn đề gai góc: từ nghèo đói, chiến tranh, nô lệ hiện đại, nạo phá thai, an tử, di dân, đến các tác động của công nghệ và chủ nghĩa duy tương đối. Trước từng thách đố, văn kiện nhắc lại: phẩm giá con người không tùy vào tình trạng, khả năng, giới tính, sức khỏe hay thành công. Nó là bất khả xâm phạm.
Đọc văn kiện này, người ta cảm nhận được chiều sâu của một Giáo hội vừa trung thành với Tin Mừng, vừa thao thức trước nỗi đau của thế giới. Giáo hội không chỉ lặp lại những nguyên tắc luân lý truyền thống, mà còn dùng ngôn ngữ của cảm thông, của đối thoại và của hy vọng. Tài liệu nhắc ta rằng bảo vệ phẩm giá con người không phải là lý tưởng xa vời, mà là bổn phận cụ thể trong từng chọn lựa, từng lối sống, từng cách đối xử của ta với người khác.
Tuyên ngôn không chỉ nói về những vấn đề lớn của thế giới, mà còn chạm đến những điều rất nhỏ nhưng rất thật trong đời sống thường ngày: cách ta tôn trọng những người yếu thế, cách ta đối xử với người khác, cách ta nhìn chính mình.
Dignitas infinita vì thế không chỉ là một văn kiện để học, nhưng là một lời nhắc nhẹ nhàng để sống. Nó mời ta nhìn thế giới bằng cái nhìn của Chúa Giêsu – Đấng đến để nâng dậy người bị bỏ rơi, chạm vào người bị loại trừ, và trả lại phẩm giá cho những ai bị quên lãng. Đây là tài liệu cần thiết cho mọi Kitô hữu, mọi nhà mục vụ, mọi người trẻ đang tìm hiểu về đức tin, và đặc biệt cho những ai đang thao thức về công bằng, hòa bình và phẩm giá của con người trong thời đại hôm nay.
Khi gấp lại văn kiện, tôi giữ trong lòng một lời khẳng định đơn sơ nhưng đầy sức cứu độ: “Mỗi con người là một mầu nhiệm vô cùng, được yêu thương vô điều kiện, và không ai có quyền tước đi phẩm giá ấy”.
M.Mad
