Tác phẩm “Những bài giảng bất hủ của cha thánh Gioan Maria Vianney” là một kho tàng thiêng liêng gồm tuyển tập những bài giảng đầy lửa mến, khiêm nhường và chân lý của vị mục tử nghèo hèn nhưng rực sáng, người đã được Giáo Hội suy tôn làm bổn mạng các linh mục. Bởi tác phẩm có những lời giảng không chỉ dành cho một thời, mà sống mãi qua các thế kỷ vì chạm đến điều sâu nhất trong lòng người.
Cuốn sách đem người đọc trở về với ngôi nhà thờ nhỏ ở xứ Ars, nơi một linh mục đơn sơ, học lực khiêm tốn nhưng trái tim bừng cháy, đã làm rung chuyển bao tâm hồn bằng những lời giảng thẳng thắn, chân thực và đầy lòng thương xót. Các bài giảng của cha Vianney không cầu kỳ, không triết lý, không bóng bẩy, nhưng mang sức mạnh của một người sống điều mình rao giảng. Chính sự “nhất quán” giữa lời nói và đời sống đã khiến những bài giảng của ngài chạm tới tận cùng trái tim của giáo dân thời ấy – và cả chúng ta hôm nay.
Nội dung cuốn sách xoay quanh những chủ đề cốt lõi của đời sống Kitô hữu: tội lỗi, lòng thương xót, Thánh Thể, sự hoán cải, bổn phận cầu nguyện, tình yêu đối với Thiên Chúa và tha nhân. Nhưng điều làm nên vẻ đẹp độc đáo của các bài giảng này là cách cha Vianney diễn đạt những chân lý ấy bằng ngôn ngữ của đời sống thường ngày. Ngài dùng những hình ảnh gần gũi: người cha, người mẹ, người thợ, người gieo hạt, người mục tử để nói về những thực tại cao siêu nhất. Qua đó, người đọc cảm nhận được sự thật đơn giản mà sâu sắc: Thiên Chúa không xa ta, Người ở ngay trong nhịp sống hằng ngày của mỗi người.
Một đặc điểm nổi bật của các bài giảng là sự sắc bén của lương tâm, đi đôi với lòng xót thương vô biên. Cha Vianney không ngại nói thẳng về tội lỗi, sự thờ ơ, sự nguội lạnh, những thói quen xấu mà người tín hữu dễ dàng sa vào. Nhưng điều khiến người ta không cảm thấy bị lên án, là bởi những lời cảnh báo ấy được thốt ra từ một trái tim yêu thương đến mức sẵn sàng chịu đựng, hy sinh, kiệt sức vì đoàn chiên. Ngài không giảng như một quan tòa xét xử, nhưng như một người cha đau lòng khi thấy con cái mình lạc lối. Chính vì thế, các bài giảng của ngài không tạo ra nỗi sợ, nhưng đánh thức lòng người; không gây mặc cảm, nhưng thúc đẩy hoán cải.
Một dấu ấn khác rất rõ rệt trong cuốn sách là linh đạo Thánh Thể. Nhiều bài giảng khiến người đọc như bị lôi cuốn vào tình yêu của cha Vianney dành cho Chúa Giêsu Thánh Thể – một tình yêu âm ỉ nhưng mãnh liệt. Ngài nói về Thánh Thể bằng những lời đơn sơ, nhưng có sức lay động mạnh: “Nếu chúng ta thật sự hiểu được Thánh Lễ, chúng ta sẽ chết vì tình yêu”. Khi đọc những dòng ấy, người ta không chỉ hiểu thêm giáo lý Thánh Thể, mà còn thấy lòng mình như được đốt nóng lại, muốn đến gần Chúa hơn, muốn sống xứng đáng hơn với tình yêu Người trao ban.
Cuốn sách cũng làm nổi bật lòng nhiệt thành mục tử của cha thánh Gioan Vianney. Trong từng bài giảng, người đọc cảm nhận được nỗi thao thức của một mục tử không ngừng tìm kiếm đoàn chiên, ngay cả những con chiên lạc xa nhất. Ngài khích lệ, nâng đỡ, cảnh tỉnh, và hướng dẫn với lòng trung tín của một linh mục biết rõ rằng phần rỗi các linh hồn là công việc duy nhất của mình. Đọc những lời ấy hôm nay, ta cảm thấy như được đánh thức khỏi tình trạng “sống đạo chiếu lệ”, và được mời gọi trở về với căn tính của một Kitô hữu: sống yêu thương, cầu nguyện và trung thành trong những việc nhỏ nhất.
Những bài giảng bất hủ của cha thánh Gioan Maria Vianney vì thế là cuốn sách dành cho mọi Kitô hữu: cho linh mục muốn khám phá lại lửa mục vụ; cho người trẻ đang tìm sự định hướng; cho người tội lỗi đang cần được nâng đỡ; cho những tâm hồn muốn đổi mới đời sống thiêng liêng nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Cuốn sách giống như một nguồn nước trong mát: càng uống càng thấy trong lòng được thanh luyện, được mạnh mẽ, được bình an.
Và hơn hết, nó nhắc chúng ta rằng sự thánh thiện không hệ tại nơi tri thức nhiều, nhưng ở một trái tim biết yêu và biết sống điều mình rao giảng. Cha thánh Vianney đã sống như thế, và những bài giảng của ngài vẫn đang tiếp tục biến đổi lòng người, ngay cả sau nhiều thế kỷ.
M.Mad, OSP.
